KG Smart Agriculture Learning Center
ศูนย์การเรียนรู้เกษตรอัจฉริยะเพื่อพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนในยุคดิจิทัล
เว็บไซต์ www.kg.in.th และ www.เคจี.ไทย
KG Smart Agriculture Learning Center
ศูนย์การเรียนรู้เกษตรอัจฉริยะเพื่อพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนในยุคดิจิทัล
เว็บไซต์ www.kg.in.th และ www.เคจี.ไทย
KG Smart Agriculture Learning Center ตระหนักถึงบทบาทของ ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) ที่เข้ามามีส่วนสำคัญต่อการเรียนรู้ การประกอบอาชีพ การเกษตร และการดำรงชีวิตในยุคดิจิทัล
AI สามารถเป็นเครื่องมือช่วยสร้างความรู้ วิเคราะห์ข้อมูล สร้างสรรค์แนวคิด และสนับสนุนการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่การใช้ AI จำเป็นต้องควบคู่กับ ความรับผิดชอบ จริยธรรม การคิดอย่างมีวิจารณญาณ และการกำกับดูแลโดยมนุษย์
ดังนั้น เว็บไซต์ KG Smart Agriculture Learning Center จึงกำหนดแนวปฏิบัติในการใช้ AI อย่างมีธรรมาภิบาล เพื่อให้ AI เป็น “ผู้ช่วยการเรียนรู้และนวัตกรรม” ไม่ใช่ “ผู้ตัดสินใจแทนมนุษย์”
ส่งเสริมการใช้ AI เพื่อสนับสนุนการเรียนรู้และพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียน
ส่งเสริมให้ผู้เรียนใช้ AI อย่างสร้างสรรค์ มีวิจารณญาณ และมีความรับผิดชอบ
ป้องกันการใช้ AI ในลักษณะที่ก่อให้เกิดการทุจริต การลอกเลียน หรือการบิดเบือนข้อมูล
คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ความเป็นส่วนตัว และความปลอดภัยของผู้เรียนและผู้ใช้งาน
ส่งเสริมความโปร่งใส โดยเปิดเผยการใช้ AI ในผลงานที่เกี่ยวข้องอย่างเหมาะสม
กำหนดให้มนุษย์เป็นผู้ตรวจสอบและรับผิดชอบต่อผลลัพธ์ที่เกิดจากการใช้ AI
สร้างวัฒนธรรมการใช้เทคโนโลยีอย่างมีจริยธรรมและรับผิดชอบต่อสังคม
แนวปฏิบัตินี้ครอบคลุมการใช้ AI ที่เกี่ยวข้องกับเว็บไซต์ KG Smart Agriculture Learning Center และกิจกรรมการเรียนรู้ เช่น
การสร้างและปรับปรุงสื่อการเรียนรู้
การค้นคว้าและสรุปข้อมูล
การระดมความคิดและออกแบบโครงงาน
การวิเคราะห์ข้อมูลทางการเกษตร
การสร้างภาพ แผนภาพ หรือสื่อดิจิทัล
การเขียน ตรวจสอบ หรือปรับปรุงภาษา
การออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้
การพัฒนาโครงงานเกษตรอัจฉริยะ
การใช้ AI เพื่อสนับสนุนการเรียนรู้ด้าน เกษตร AI หัวใจพอเพียง
การใช้ AI เพื่อสนับสนุนการสร้างนวัตกรรมและผลิตภัณฑ์ของผู้เรียน
ผู้เรียนและผู้ใช้งานควรใช้ AI เป็นเครื่องมือช่วยค้นคว้า ตั้งคำถาม วิเคราะห์ และสร้างองค์ความรู้ โดยต้องใช้ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ ตรวจสอบข้อมูล และไม่เชื่อคำตอบจาก AI โดยปราศจากการพิจารณา
การใช้ AI ต้องอยู่ภายใต้หลักความรับผิดชอบ โดยมนุษย์ยังคงเป็นผู้ตัดสินใจและรับผิดชอบต่อผลลัพธ์สุดท้าย
AI เป็นผู้ช่วย — มนุษย์เป็นผู้รับผิดชอบ
ไม่ควรนำข้อมูลส่วนบุคคล ข้อมูลที่เป็นความลับ รหัสผ่าน ข้อมูลทางการศึกษา หรือข้อมูลที่สามารถระบุตัวบุคคลได้ ไปป้อนเข้าสู่ระบบ AI โดยไม่จำเป็นหรือไม่ได้รับอนุญาต
ให้ใช้หลัก “เก็บเท่าที่จำเป็น ใช้เท่าที่เหมาะสม และปกป้องข้อมูลอย่างรอบคอบ”
การใช้ AI ต้องไม่ก่อให้เกิดการเลือกปฏิบัติ การสร้างข้อมูลเท็จ การกล่าวหา หรือการตัดสินบุคคลอย่างไม่เป็นธรรม
ผู้ใช้งานควรตรวจสอบอคติ ความคลาดเคลื่อน และข้อจำกัดของ AI ก่อนนำผลลัพธ์ไปใช้
AI อาจสร้างข้อมูลที่คลาดเคลื่อนหรือแต่งข้อมูลขึ้นมาได้ ผู้ใช้งานจึงต้องตรวจสอบข้อมูลสำคัญกับแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือก่อนนำไปใช้หรือเผยแพร่
“AI สร้างได้ แต่เราเป็นผู้ตรวจสอบ”
AI ควรถูกนำมาใช้เพื่อสร้างประโยชน์ต่อการเรียนรู้ การเกษตร อาชีพ ชุมชน และสังคม โดยคำนึงถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ความปลอดภัย ความเสมอภาค และผลกระทบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม
ผู้เรียนและผู้ใช้งานสามารถใช้ AI เพื่อ
✅ ระดมความคิดและค้นหาแนวทางการเรียนรู้
✅ ช่วยอธิบายแนวคิดหรือบทเรียนที่เข้าใจยาก
✅ ช่วยวางแผนโครงงานและกิจกรรม
✅ ช่วยวิเคราะห์ข้อมูลทางการเกษตร
✅ ช่วยสร้างคำถาม แบบฝึกหัด หรือแนวทางการเรียนรู้
✅ ช่วยตรวจสอบภาษาและปรับปรุงการสื่อสาร
✅ ช่วยออกแบบสื่อและนวัตกรรม
✅ ช่วยสร้างต้นแบบผลิตภัณฑ์หรือแนวคิดทางอาชีพ
✅ ใช้ AI เป็นผู้ช่วยในการเรียนรู้และสร้างสรรค์ผลงาน
โดยต้องมี การตรวจสอบและการตัดสินใจโดยมนุษย์
ไม่ควรใช้ AI เพื่อ
❌ ลอกงานหรือส่งผลงานที่ AI สร้างทั้งหมดโดยอ้างว่าเป็นผลงานของตนเอง
❌ ปลอมแปลงข้อมูล ผลการทดลอง หรือหลักฐานการเรียนรู้
❌ สร้างข่าวปลอม ข้อมูลเท็จ หรือเนื้อหาที่ทำให้ผู้อื่นเข้าใจผิด
❌ สร้างเนื้อหาที่ละเมิดสิทธิ ความเป็นส่วนตัว หรือศักดิ์ศรีของผู้อื่น
❌ ป้อนข้อมูลส่วนบุคคลหรือข้อมูลลับเข้าสู่ AI โดยไม่มีความจำเป็นหรือไม่ได้รับอนุญาต
❌ ใช้ AI แทนการคิด วิเคราะห์ และลงมือปฏิบัติของผู้เรียนทั้งหมด
❌ ใช้ AI เพื่อทุจริตในการสอบหรือกิจกรรมที่กำหนดให้ผู้เรียนทำด้วยตนเอง
ผู้เรียนสามารถใช้ AI เป็นเครื่องมือช่วยเรียนรู้ได้ แต่ต้องสามารถอธิบายและแสดงให้เห็นถึง กระบวนการคิด การลงมือปฏิบัติ และการเรียนรู้ของตนเอง
เมื่อมีการใช้ AI ในการจัดทำผลงาน ควรเปิดเผยอย่างเหมาะสม เช่น
“ผลงานนี้มีการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อช่วยในการระดมความคิด ตรวจสอบภาษา วิเคราะห์ข้อมูล หรือสร้างต้นแบบ โดยผู้จัดทำได้ตรวจสอบ ปรับปรุง และรับผิดชอบต่อเนื้อหาสุดท้ายด้วยตนเอง”
การเปิดเผยการใช้ AI มีเป้าหมายเพื่อส่งเสริม ความโปร่งใสและความซื่อสัตย์ทางวิชาการ ไม่ใช่เพื่อห้ามการใช้ AI
KG Smart Agriculture Learning Center ยึดหลักสำคัญว่า
ดังนั้น ผลลัพธ์จาก AI จะไม่ถือเป็นข้อเท็จจริงโดยอัตโนมัติ และผู้ใช้งานต้องตรวจสอบความถูกต้อง ความเหมาะสม และผลกระทบก่อนนำไปใช้
ผู้ใช้งานควรหลีกเลี่ยงการส่งข้อมูลต่อไปนี้เข้าสู่ระบบ AI หากไม่มีความจำเป็นหรือไม่ได้รับอนุญาต
ชื่อ–นามสกุลพร้อมข้อมูลที่สามารถระบุตัวบุคคลได้
ที่อยู่ เบอร์โทรศัพท์ หรือข้อมูลติดต่อส่วนบุคคล
รหัสผ่านและข้อมูลสำหรับเข้าสู่ระบบ
ข้อมูลส่วนบุคคลของนักเรียน
ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพหรือข้อมูลอ่อนไหว
เอกสารราชการหรือเอกสารที่เป็นความลับ
ข้อมูลของบุคคลอื่นที่ไม่ได้รับอนุญาตให้นำไปใช้
เมื่อจำเป็นต้องใช้ข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ ควร ลดทอนข้อมูล ระบุตัวตนไม่ได้ และใช้เฉพาะข้อมูลที่จำเป็น
ผู้ใช้งานต้องตระหนักว่า AI อาจสร้างข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง ข้อมูลล้าสมัย หรือข้อมูลที่ไม่มีแหล่งอ้างอิงจริงได้
โดยเฉพาะข้อมูลเกี่ยวกับ
การเกษตร
วิทยาศาสตร์
กฎหมาย
สุขภาพ
ราคาและข้อมูลทางเศรษฐกิจ
สถิติ
ข้อมูลทางวิชาการ
ควรตรวจสอบกับแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือก่อนนำไปใช้
KG Smart Agriculture Learning Center ส่งเสริมให้ผู้เรียนใช้ AI เพื่อ
ถาม → คิด → ทดลอง → ตรวจสอบ → ลงมือทำ → สะท้อนผล → พัฒนาต่อ
ไม่ใช่
ถาม AI → คัดลอก → ส่งงาน
เพราะเป้าหมายสำคัญของการเรียนรู้คือ การพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียน ไม่ใช่เพียงการได้คำตอบที่ถูกต้อง
การใช้ AI ในกิจกรรมเกษตรของ KG Smart Agriculture Learning Center มุ่งให้ผู้เรียนสามารถเชื่อมโยง
ภูมิปัญญาท้องถิ่น + หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง + วิทยาศาสตร์ + เทคโนโลยีดิจิทัล + AI + การลงมือปฏิบัติจริง
เพื่อพัฒนาเป็น
AI จึงเป็นเครื่องมือในการเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนรู้และการผลิต แต่ไม่ละทิ้ง ภูมิปัญญาท้องถิ่น ทักษะชีวิต การลงมือทำ และความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ
ผู้ใช้งาน AI บนเว็บไซต์หรือในกิจกรรมการเรียนรู้ของ KG Smart Agriculture Learning Center มีหน้าที่
ใช้ AI อย่างสุจริตและรับผิดชอบ
ตรวจสอบข้อมูลก่อนนำไปใช้
เคารพสิทธิและความเป็นส่วนตัวของผู้อื่น
เปิดเผยการใช้ AI อย่างเหมาะสม
ไม่ใช้ AI เพื่อการทุจริตหรือสร้างความเสียหาย
รับผิดชอบต่อผลงานและการตัดสินใจของตนเอง
แจ้งครูผู้สอนเมื่อพบการใช้ AI ที่อาจก่อให้เกิดความเสี่ยงหรือความเสียหาย
แนวปฏิบัติด้าน AI ของ KG Smart Agriculture Learning Center จะได้รับการทบทวนและปรับปรุงให้เหมาะสมกับ
การเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี AI
บริบทของการศึกษา
ความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัว
กฎหมายและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง
สภาพแวดล้อมการเรียนรู้ของผู้เรียน
แนวทางด้านจริยธรรมและธรรมาภิบาล AI ที่พัฒนาขึ้นในอนาคต
แต่เราสอนให้ผู้เรียนใช้ AI เพื่อคิดได้ดีขึ้น”**
AI ต้องไม่ลดทอนความเป็นมนุษย์
แต่ต้องเพิ่มพูนศักยภาพของมนุษย์
ใช้ AI อย่างรู้เท่าทัน
ใช้ข้อมูลอย่างรับผิดชอบ
ใช้เทคโนโลยีอย่างมีจริยธรรม
และใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อสร้างประโยชน์แก่ตนเอง ชุมชน และสังคม
ชื่อเอกสาร : ประกาศการใช้งานปัญญาประดิษฐ์ (AI) อย่างมีธรรมาภิบาล
ชื่อภาษาอังกฤษ : AI Ethics and Governance
หน่วยงาน/แหล่งเรียนรู้ : KG Smart Agriculture Learning Center
เว็บไซต์ : www.kg.in.th / www.เคจี.ไทย
ฉบับ : 1.0
ประกาศใช้ : พ.ศ. 2569
การทบทวน : อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง หรือเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ
หมายเหตุ : เอกสารนี้เป็นแนวปฏิบัติด้านจริยธรรมและธรรมาภิบาลสำหรับการใช้ AI ในบริบทของแหล่งเรียนรู้และการจัดการเรียนรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย และควรปรับให้สอดคล้องกับนโยบายของสถานศึกษาและกฎหมายที่เกี่ยวข้องก่อนประกาศใช้ในระดับองค์กร
